Derleme ve motorlar
Derle düğmesi nasıl çalışır, beş motor arasındaki farklar nelerdir ve hangisini ne zaman seçmelisiniz?
Derle düğmesi
Derle'ye bastığınızda projeniz güvenli, internete kapalı bir derleme ortamına gönderilir. Durum rozeti sırasıyla Sırada, Derleniyor… ve sonunda Başarılı, Başarısız veya Zaman aşımı gösterir. Başarılı bir derlemeden sonra PDF önizlemede açılır.
- Derlenen dosya her zaman projenin ana dosyasıdır (dosya ağacında işaretli olan).
sekiller/ucgen.texgibi bir parça dosyasını düzenlerken de doğrudan Derle'ye basabilirsiniz. - Derle, kaydedilmemiş değişiklikleri (tüm açık dosyalarda) önce kaydeder; yani her zaman ekranda gördüğünüz hali derlenir.
Hangi motoru seçmeliyim?
- Motor
- Tectonic (varsayılan)
- Ne zaman?
- TikZ çizimleri, grafikler, şablonların çoğu.
- Not
- Hızlıdır ama yalnızca önceden önbelleğe alınmış paketleri kullanabilir. Eksik bir paket veya TikZ kütüphanesi hata verir.
- Motor
- pdfLaTeX
- Ne zaman?
- Tectonic'te bulunmayan bir paket gerektiğinde; klasik LaTeX belgeleri.
- Not
- Geniş bir TeX Live paket seçimini (latex-extra, pictures, science, Avrupa dilleri…) kullanır; paket desteği Tectonic'ten çok daha geniştir.
- Motor
- XeLaTeX
- Ne zaman?
- Bilgisayarınızdaki gibi OpenType/TrueType yazı tipleri (
fontspec) kullanmak istediğinizde. - Not
- Unicode metni doğrudan işler.
- Motor
- LuaLaTeX
- Ne zaman?
fontspecile yazı tipi ayarları veya Lua ile hesaplama gerektiğinde.- Not
- Genellikle diğerlerinden biraz yavaştır.
- Motor
- pdfLaTeX + Biber
- Ne zaman?
biblatexile kaynakça (bibliyografya) içeren makale ve tezler.- Not
- Belge dört kez işlenir (pdfLaTeX → Biber → pdfLaTeX → pdfLaTeX), bu yüzden daha uzun sürer.
| Motor | Ne zaman? | Not |
|---|---|---|
| Tectonic (varsayılan) | TikZ çizimleri, grafikler, şablonların çoğu. | Hızlıdır ama yalnızca önceden önbelleğe alınmış paketleri kullanabilir. Eksik bir paket veya TikZ kütüphanesi hata verir. |
| pdfLaTeX | Tectonic'te bulunmayan bir paket gerektiğinde; klasik LaTeX belgeleri. | Geniş bir TeX Live paket seçimini (latex-extra, pictures, science, Avrupa dilleri…) kullanır; paket desteği Tectonic'ten çok daha geniştir. |
| XeLaTeX | Bilgisayarınızdaki gibi OpenType/TrueType yazı tipleri (fontspec) kullanmak istediğinizde. | Unicode metni doğrudan işler. |
| LuaLaTeX | fontspec ile yazı tipi ayarları veya Lua ile hesaplama gerektiğinde. | Genellikle diğerlerinden biraz yavaştır. |
| pdfLaTeX + Biber | biblatex ile kaynakça (bibliyografya) içeren makale ve tezler. | Belge dört kez işlenir (pdfLaTeX → Biber → pdfLaTeX → pdfLaTeX), bu yüzden daha uzun sürer. |
Seçtiğiniz motor projeyle birlikte kaydedilir; projeyi bir sonraki açışınızda (başka bir cihazda da) aynı motorla devam edersiniz. Bir şablondan oluşturulan proje, şablonun motoruyla başlar.
Kaynakça örneği (pdfLaTeX + Biber)
Projeye bir kaynaklar.bib dosyası ekleyin ve ana dosyada biblatex paketini backend=biber ile yükleyin:
\documentclass{article}
\usepackage[backend=biber,style=authoryear]{biblatex}
\addbibresource{kaynaklar.bib}
\begin{document}
TikZ, PGF üzerine kurulmuştur \parencite{tantau2023}.
\printbibliography
\end{document}@manual{tantau2023,
author = {Till Tantau},
title = {The TikZ and PGF Packages},
year = {2023}
}Yazı tipi örneği (XeLaTeX / LuaLaTeX)
\documentclass{article}
\usepackage{fontspec}
% Derleme ortamındaki yazı tiplerinden biri (ör. DejaVu Serif, DejaVu Sans)
\setmainfont{DejaVu Serif}
\begin{document}
Çağdaş yazı tipleriyle Türkçe: ğüşıöç ĞÜŞİÖÇ.
\end{document}Sınırlar
- Dakikada en fazla 5 derleme yapabilirsiniz. Sınırı aşarsanız "Çok fazla derleme isteği" uyarısı çıkar; bir dakika bekleyip tekrar deneyin.
- Her derleme yaklaşık 12 saniye ile sınırlıdır. Süre dolarsa durum Zaman aşımı olur. pdfLaTeX + Biber bu süreden daha uzun çalışabilir.
- Derleme ortamının internet erişimi yoktur. Belgeniz dışarıdan dosya veya paket indiremez.
- Derleme ortamının bellek ve işlemci gücü sınırlıdır; çok ağır çizimler (binlerce noktalı grafikler gibi) zaman aşımına uğrayabilir.
Zaman aşımı veya hata alıyorsanız Sorun giderme sayfasına bakın.